đŸȘ Ja hoor, ook wij gebruiken cookies (de digitale variant, niet de chocochipversie, helaas). Zo kunnen we checken of onze site een beetje doet wat –ie moet doen. Liever geen digitale kruimels achterlaten? Klik dan op ‘Weigeren’.

Lees meer
door wij zijn LEF26 januari 2026

ACTION: de basis van je prompt in ChatGPT

Vage vraag erin = vaag antwoord eruit. Met ACTION krijg je sturing, kwaliteit en tijdwinst.

ChatGPT reageert altijd. Maar of het helpt, hangt af van wat jij vraagt. De meeste prompts zijn te algemeen: “Maak een sportplan” en klaar. Resultaat: een middelmatige lap tekst. ACTION is een set van zes bouwblokken die ervoor zorgt dat jouw prompt oplevert wat je nodig hebt.

Wat is ACTION?

Een simpel raamwerk om je prompt te structureren:

  1. A — Actie: wat moet AI precies opleveren?

De opdracht die je aan de AI geeft. Wat moet de tool voor je doen? Schrijf dit in de gebiedende wijs. 

Voorbeeld: “Schrijf een samenvatting’’

  1. C — Context: voor wie, waarom, welke randvoorwaarden?

Stel duidelijke kaders om de eindeloze mogelijkheden te begrenzen. Zonder zulke parameters vult de tool de gaten zelf in. Zorg dat de tool precies weet waarom het iets moet doen en hoe het dat moet doen

Voorbeeld: De samenvatting is de introductie van mijn onderzoeksrapport dat ik heb uitgevoerd voor [opdrachtgever]. Ik wil dat in de samenvatting in ieder geval de volgende thema's worden meegenomen ...[voeg thema's in].

  1. T — Template: geef een voorbeeld of bestaand format om te volgen.

Refereer naar bestaande templates (bijv: SMART, SWOT of STARR) die de tool als voorbeeld kan gebruiken. Maar, je kunt ook je eigen eerder opgestelde documenten als referentie invoegen!

Voorbeeld: ‘’Formuleer het doel volgens het SMART-principe’’


  1. I — Identiteit: welke rol of expertise neemt AI aan?

Door de AI een rol te geven, weet de tool vanaf welk oogpunt het jouw vraagstuk moet benaderen. Het helpt hierbij ook om jouw eigen rol te beschrijven.


Voorbeeld: ‘’Ik werk als directeur op een hogeschool in Groningen. Neem de rol aan van een creatieve contentcreator’’


  1. O — Opmaak: hoe wil je de output terug (bullets, tabel, lengte)?

Beschrijf je de fysieke vorm van de output. Geef duidelijk aan hoe jij wilt dat de tool zijn output aanlevert. Wil je dit in bulletpoints? In een tabel? Of juist in lopende tekst? Het kan allemaal, zolang je het maar aangeeft.

Voorbeeld: ‘’Geef het antwoord weer in een tabel met 3 rijen en 4 kolommen’’


  1. N — Nuance: toon, beperkingen en do’s/don’ts.

Zoek de juiste aansluiting met de doelgroep. Hier kun je bijvoorbeeld je taalgebruik benoemen, de doelgroep beschrijven of een bepaalde schrijfstijl bepalen. 

Voorbeeld: ‘’Voorbeeld: ‘’Richt je op Groningse studenten van mbo/hbo/wo niveau van 18-24 jaar. Gebruik B1 Nederlands en vermijd jargon’’


Deze bouwblokken helpen jou bij het verbeteren van je output, het besparen van kostbare tijd en het stoppen met eindeloos prompt-pingpongen met ChatGPT of Copilot. Lights, camera, ACTION. Wil je consistente, scherpe prompts in je team? Regelen we. Onze daniel@wijzijnlef.nl helpt je graag!


Samen kortsluiten hoe AI binnen jouw organisatie past? Doen we!

LEF

Je hebt het al helemaal tot de footer geschopt. Hoog tijd om door te klikken naar de volgende pagina’s.

-

Vestigingen
Atoomweg 10, Groningen
Wolvenplein 27, Utrecht